Δασικοί χάρτες: τι σημαίνουν για ένα ακίνητο

Οι δασικοί χάρτες αποτυπώνουν τα δάση, τις δασικές και τις χορτολιβαδικές εκτάσεις που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία και τις διακρίνουν από την υπόλοιπη γη. Διέπονται από τον ν. 3889/2010, όπως έχει τροποποιηθεί πολλές φορές, ενώ ο ορισμός του δάσους προέρχεται από τον ν. 998/1979. Τους συντάσσουν οι Διευθύνσεις Δασών υπό το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τους δημοσιεύει το Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Ο δασικός χάρτης καταγράφει τον χαρακτήρα της γης, όχι τον ιδιοκτήτη της. Μπορεί όμως να επηρεάσει την ιδιοκτησία: το Κτηματολόγιο μερικές φορές καταγράφει το Δημόσιο ως ιδιοκτήτη δασικής έκτασης και ο ιδιοκτήτης πρέπει να διορθώσει την εγγραφή.

• Ανάρτηση: ο χάρτης δημοσιεύεται και οι ιδιοκτήτες υποβάλλουν αντιρρήσεις ηλεκτρονικά.
• ΕΠΕΑ: τριμελείς επιτροπές με δικηγόρο, μηχανικό και δασολόγο εξετάζουν τις αντιρρήσεις.
• Κύρωση: η έκταση χωρίς εκκρεμείς αντιρρήσεις κυρώνεται, μερικώς ή ολικά. Μετά ο χάρτης αλλάζει μόνο με αναμόρφωση, για παράδειγμα μετά από δικαστική απόφαση ή λόγω πρόδηλου σφάλματος.

Σύμφωνα με το τελευταίο δημοσιευμένο στοιχείο του Υπουργείου (Δεκέμβριος 2022), οι χάρτες είχαν αναρτηθεί για το 95% της χώρας και κυρωθεί για το 90%. Στις αρχές του 2026 εκκρεμούσαν ακόμη πάνω από 200.000 αντιρρήσεις, οπότε ο χαρακτήρας μιας έκτασης μπορεί ακόμη να αλλάξει.

Οι κωδικοί συγκρίνουν αεροφωτογραφίες του 1945 με πρόσφατες λήψεις και αυτοψίες. Στο υπόμνημα του κυρωμένου χάρτη:

• Εκτός δασικής νομοθεσίας: ΑΑ (άλλη χρήση και στις παλιές και στις πρόσφατες λήψεις) και ΠΑ (οριστική πράξη χαρακτηρισμού ως μη δασικής).
• Υπάγονται στη δασική νομοθεσία: ΔΔ (δάσος και στις δύο), ΔΑ (εκχερσωμένο δάσος), ΑΔ (αγρός που έγινε δάσος), ΠΔ και ΠΧ (οριστική πράξη ως δασική ή χορτολιβαδική), ΧΧ και ΧΑ (χορτολιβαδικές εκτάσεις) και ΑΝ (αναδασωτέα).

Ένα γεωτεμάχιο μπορεί να έχει περισσότερους από έναν κωδικούς. Αν είναι εν μέρει δασικό, δομείται μόνο εφόσον το μη δασικό τμήμα μόνο του πληροί τους όρους αρτιότητας.

Το Σύνταγμα προστατεύει τα δάση και η ανέγερση κατοικίας σε δασική έκταση κατά κανόνα δεν επιτρέπεται. Οι επεμβάσεις που επιτρέπει η δασική νομοθεσία αφορούν συγκεκριμένους σκοπούς και χρειάζονται έγκριση επέμβασης.

Η μεταβίβαση είναι δυνατή, με τα σωστά έγγραφα. Με τον ν. 5299/2026, που ισχύει από τις 5 Μαΐου 2026, η μεταβίβαση έκτασης που ο κυρωμένος χάρτης δείχνει ως δασική είναι άκυρη χωρίς βεβαίωση της Διεύθυνσης Δασών για τον χαρακτήρα της. Όπου έγινε δεκτή αντίρρηση ή αναμόρφωση, επισυνάπτεται η σχετική απόφαση. Για έκταση εκτός δασικής νομοθεσίας αρκεί υπεύθυνη δήλωση μηχανικού. Το Κτηματολόγιο οφείλει να απορρίπτει πράξεις που δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις.

Υπάρχουν και διευκολύνσεις: οι αγροί που έγιναν δάσος (ΑΔ) μπορούν να καλλιεργηθούν ξανά υπό όρους, και το μη δασικό τμήμα μικτού γεωτεμαχίου μπορεί να μεταβιβαστεί χωριστά. Νόμος του 2025 επιτρέπει επίσης τη διόρθωση εγγραφών του Κτηματολογίου που καταγράφουν λανθασμένα το Δημόσιο ως ιδιοκτήτη, χωρίς δικαστήριο, όταν ο ιδιοκτήτης διαθέτει τα απαιτούμενα έγγραφα.

Το Κτηματολόγιο διαθέτει δύο δημόσιες εφαρμογές: μία για τους κυρωμένους χάρτες και μία για όσους βρίσκονται σε ανάρτηση. Αναζητήστε την περιοχή, ενεργοποιήστε το δασικό επίπεδο και συγκρίνετέ το με το περίγραμμα του γεωτεμαχίου. Σημειώστε κάθε κωδικό που αγγίζει την έκταση.

Αντιμετωπίστε ό,τι δείτε ως ένδειξη, όχι ως απάντηση. Η εφαρμογή μπορεί να μη δείχνει εκκρεμή αντίρρηση, πρόσφατη πυρκαγιά ή κήρυξη αναδάσωσης. Για τη μεταβίβαση, η επίσημη απάντηση είναι η βεβαίωση της Διεύθυνσης Δασών ή η δήλωση του μηχανικού.