Με λίγα λόγια
- Πριν δώσετε χρήματα, επιβεβαιώστε το γεωτεμάχιο και ελέγξτε το στους δημόσιους χάρτες, και μετά αναθέστε σε δικηγόρο και μηχανικό.
- Ο δικηγόρος ελέγχει τους τίτλους, συνήθως για τουλάχιστον 20 χρόνια, στο Κτηματολόγιο ή στο υποθηκοφυλακείο.
- Η βεβαίωση μηχανικού για τα αυθαίρετα, ή το πιστοποιητικό Ταυτότητας Κτιρίου που την αντικαθιστά, απαιτείται σε κάθε μεταβίβαση· χωρίς αυτήν το συμβόλαιο είναι άκυρο.
- Ο φόρος μεταβίβασης είναι 3,09% επί της μεγαλύτερης αξίας μεταξύ τιμήματος και αντικειμενικής, εκτός αν δικαιούστε απαλλαγή πρώτης κατοικίας. Ο ΦΠΑ στις νεόδμητες αναστέλλεται έως το τέλος του 2026.
- Το συμβόλαιο υπογράφεται ενώπιον συμβολαιογράφου και καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο, με τέλος ανάλογο της αξίας.
1. Πριν δεσμευτείτε
- Επιβεβαιώστε ακριβώς ποιο γεωτεμάχιο αγοράζετε: τον ΚΑΕΚ, το περίγραμμα και το εμβαδόν του στο Κτηματολόγιο.
- Ελέγξτε το στους δημόσιους χάρτες που προκαλούν συχνότερα προβλήματα: δασικοί χάρτες, ζώνες πλημμύρας, Natura 2000, ακτή και κοντινά ρέματα.
- Αποφασίστε πώς θα το χρησιμοποιήσετε (κατοικία, ανακαίνιση, βραχυχρόνια μίσθωση, ανέγερση), γιατί κάθε χρήση έχει δικούς της κανόνες.
Κοστίζει λίγο και σας δείχνει ποιες ερωτήσεις να κάνετε στον δικηγόρο και τον μηχανικό, και μερικές φορές αν αξίζει καν να τους αναθέσετε.
Πριν δώσετε προκαταβολή, ρωτήστε επίσης:
- Προκαταβολή: επιστρέφεται αν οι έλεγχοι του δικηγόρου ή του μηχανικού βρουν πρόβλημα; Ζητήστε από τον δικηγόρο να γράψει τους όρους στο προσύμφωνο.
- Κατάσταση: η νομιμότητα δεν σημαίνει ότι το κτίριο είναι στατικά επαρκές. Σκεφτείτε χωριστή τεχνική αυτοψία.
- Διαμερίσματα: υπάρχουν απλήρωτα κοινόχρηστα, περιορισμοί στον κανονισμό πολυκατοικίας ή διαφορές για κοινόχρηστους χώρους;
- Γη: έχει το γεωτεμάχιο νόμιμη πρόσβαση, και υπάρχουν δουλείες, αρχαιολογικοί περιορισμοί ή όρια δόμησης;
- Χρήση: είναι το ακίνητο κενό, μισθωμένο ή βαρύνεται με δικαίωμα χρήσης άλλου;
2. ΑΦΜ και τρόπος πληρωμής
Κάθε αγοραστής χρειάζεται ελληνικό ΑΦΜ. Οι μη κάτοικοι τον αποκτούν ηλεκτρονικά μέσω myAADE με ταυτοποίηση μέσω βιντεοκλήσης ή μέσω πληρεξουσίου. Από το 2024 ο φορολογικός εκπρόσωπος είναι προαιρετικός για τους μη κατοίκους που αποδέχονται να λαμβάνουν τις φορολογικές ειδοποιήσεις απευθείας στα καταχωρισμένα στοιχεία επικοινωνίας τους. Το τίμημα καταβάλλεται μέσω τράπεζας ή ιδρύματος πληρωμών, όχι σε μετρητά· συμβόλαιο με πληρωμή σε μετρητά είναι άκυρο.
3. Έλεγχος τίτλων από δικηγόρο
Ο δικηγόρος σας ελέγχει στο Κτηματολόγιο, ή στο υποθηκοφυλακείο όπου το Κτηματολόγιο δεν λειτουργεί ακόμη, ότι ο πωλητής είναι κύριος και ότι δεν υπάρχουν υποθήκες, προσημειώσεις, κατασχέσεις ή αγωγές. Συνήθως ελέγχεται η αλυσίδα τίτλων για τουλάχιστον 20 χρόνια, και το συμβόλαιο συγκρίνεται με την κτηματολογική εγγραφή και τον χάρτη.
Ο δικηγόρος ελέγχει επίσης το σχέδιο του συμβολαίου, τα φορολογικά πιστοποιητικά του πωλητή και, για αγοραστές εκτός ΕΕ, αν το ακίνητο βρίσκεται σε παραμεθόρια περιοχή που χρειάζεται άδεια.
4. Οι έλεγχοι του μηχανικού
- Η βεβαίωση μηχανικού για τα αυθαίρετα (ν. 4495/2017, άρθρο 83), που απαιτείται σε κάθε μεταβίβαση και ισχύει δύο μήνες. Για κτίριο ή διηρημένη ιδιοκτησία με Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, το Πιστοποιητικό Πληρότητας της Ταυτότητας περιλαμβάνει τη βεβαίωση μηχανικού και επισυνάπτεται στο συμβόλαιο στη θέση της, επίσης με ισχύ δύο μηνών.
- Για οικόπεδα, τοπογραφικό διάγραμμα με τα πραγματικά όρια και έλεγχος αν και τι μπορεί να χτιστεί.
Τη βεβαίωση συνήθως τη φροντίζει ο πωλητής. Σκεφτείτε να προσλάβετε δικό σας μηχανικό για αυτοψία σε σύγκριση με τα σχέδια της άδειας πριν υπογράψετε οτιδήποτε δεσμευτικό.
5. Πιστοποιητικά για το συμβόλαιο
- Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ): απαιτείται για την πώληση και ισχύει έως 10 χρόνια.
- Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ: βεβαιώνει ότι το ακίνητο περιλαμβανόταν στις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ του πωλητή για τα προηγούμενα πέντε χρόνια, ή για έξι μαζί με το έτος μεταβίβασης αν εκδίδεται μετά την πράξη προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ εκείνου του έτους.
- Το πιστοποιητικό ΤΑΠ του δήμου δεν χρειάζεται πλέον: καταργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2023.
6. Συμβόλαιο, καταχώριση και κόστη
Η πώληση υπογράφεται με συμβόλαιο στα ελληνικά και καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο. Τα κόστη του αγοραστή το 2026:
- Φόρος μεταβίβασης: 3% συν δημοτικός φόρος 3% επί του φόρου, δηλαδή 3,09%, επί της μεγαλύτερης αξίας μεταξύ τιμήματος και αντικειμενικής. Ο ΦΠΑ στις νεόδμητες αναστέλλεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, οπότε ισχύει ο φόρος μεταβίβασης.
- Απαλλαγή πρώτης κατοικίας: αγοραστής χωρίς κατοικία που καλύπτει τις ανάγκες της οικογένειας στην ίδια περιοχή μπορεί να απαλλαγεί έως €200.000 (άγαμος) ή €250.000 (έγγαμος), συν €25.000 για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και €30.000 από το τρίτο. Ισχύει για Έλληνες, ομογενείς, πολίτες ΕΕ και ΕΟΧ, αναγνωρισμένους πρόσφυγες και πολίτες τρίτων χωρών με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος που κατοικούν ή εγκαθίστανται στην Ελλάδα. Τις προϋποθέσεις τις επιβεβαιώνει ο δικηγόρος σας.
- Συμβολαιογράφος: ρυθμισμένο ποσοστό επί του τιμήματος, που μειώνεται όσο αυξάνεται το τίμημα, συν ΦΠΑ και πάγια τέλη. Ζητήστε προσφορά από τον συμβολαιογράφο.
- Κτηματολόγιο: τέλος ανάλογο της αξίας, συν μικρά πάγια τέλη. Το υπολογίζει ο συμβολαιογράφος.
- Δικηγόρος και μηχανικός: οι αμοιβές συμφωνούνται και διαφέρουν ανάλογα με το ακίνητο και την εργασία.
Παράδειγμα: κατοικία €200.000 με αντικειμενική αξία χαμηλότερη από το τίμημα. Ο φόρος μεταβίβασης είναι €6.180 (3,09%), ή μηδέν για άγαμο αγοραστή που δικαιούται απαλλαγή πρώτης κατοικίας. Η αμοιβή του συμβολαιογράφου κατά την κλίμακα είναι €1.540 (0,80% έως €120.000, 0,70% πάνω από αυτό, συν €20), περίπου €1.910 με ΦΠΑ, συν μικρά τέλη ανά σελίδα. Η καταχώριση στο Κτηματολόγιο είναι περίπου €1.000 (5‰), συν μικρά πάγια τέλη. Σύνολο περίπου €9.100 πριν από τις αμοιβές δικηγόρου, μηχανικού και τυχόν μεσίτη, που συμφωνούνται με τον καθένα.
Ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, δεν είναι ακόμη νόμος: φόρος μεταβίβασης 15% (15,45% με τον δημοτικό φόρο) για κατοικίες που αγοράζουν φυσικά πρόσωπα εκτός ΕΕ, με έναρξη σύμφωνα με δημοσιεύματα τον Ιούλιο του 2027. Αφορά μόνο κατοικίες, όχι οικόπεδα ή επαγγελματικούς χώρους, και στις εξαιρέσεις που αναφέρονται περιλαμβάνονται ομογενείς και πολίτες ΕΟΧ. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης παράταση της απαλλαγής ΦΠΑ στα νέα κτίρια για το 2027 έως 2030. Ελέγξτε την ισχύουσα κατάσταση με τον δικηγόρο σας.
Τι δείχνει ένας προέλεγχος δημόσιων δεδομένων
Το βήμα 1 είναι αυτό για το οποίο φτιάχτηκε ο προέλεγχος. Επιβεβαιώστε δωρεάν το κτηματολογικό γεωτεμάχιο και λάβετε έκθεση για το τι δείχνουν οι δημόσιοι χάρτες για αυτό ακριβώς το γεωτεμάχιο, από δάση, πλημμύρες και Natura 2000 στο Core έως ακτή, ποτάμια, ρήγματα, κλίμα και περιβάλλον περιοχής στο Extended, με τις ερωτήσεις για τον δικηγόρο και τον μηχανικό σας, στα ελληνικά και στα αγγλικά.
Τι δεν μπορεί να πει
Δεν είναι νομικός ή τεχνικός έλεγχος. Μια ένδειξη στους χάρτες σημαίνει πιθανό ζήτημα προς διερεύνηση, όχι νομική κρίση για όρια, δικαίωμα δόμησης ή ασφάλεια. Δεν ελέγχει τίτλους, βάρη, άδειες, αυθαίρετα ή φόρους, και η απουσία ένδειξης δεν αποδεικνύει απουσία κινδύνου.
Ερωτήσεις για τον δικηγόρο ή τον μηχανικό σας
- 01Είναι καθαρός ο τίτλος του πωλητή για τουλάχιστον 20 χρόνια, και συμφωνεί με το κτηματολογικό φύλλο και τον χάρτη;
- 02Υπάρχουν υποθήκες, προσημειώσεις, κατασχέσεις ή αγωγές;
- 03Συμφωνεί το κτίριο με την άδειά του, και είναι πλήρης η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου;
- 04Πόσο θα είναι το συνολικό κόστος, με βάση το τίμημα και την αντικειμενική αξία, και δικαιούμαι απαλλαγή πρώτης κατοικίας;
- 05Επιστρέφεται η προκαταβολή αν οι έλεγχοί σας βρουν πρόβλημα, και έχει γραφτεί αυτό στο προσύμφωνο;
- 06Για νεόδμητο: ισχύει η αναστολή ΦΠΑ την ημέρα του συμβολαίου, και είναι έγκυρη η άδεια;
- 07Λειτουργεί το Κτηματολόγιο στην περιοχή, και διορθώνονται ακόμη οι πρώτες εγγραφές;
Όροι
| Ελληνικά | Αγγλικά | Τι σημαίνει |
|---|---|---|
| ΑΦΜ | Tax number | Αριθμός φορολογικού μητρώου. |
| Έλεγχος τίτλων | Title search | Έλεγχος κυριότητας και βαρών από δικηγόρο. |
| Φόρος μεταβίβασης | Transfer tax | Φόρος 3,09% που πληρώνει ο αγοραστής. |
| Αντικειμενική αξία | Objective value | Φορολογητέα αξία που ισχύει όταν είναι μεγαλύτερη από το τίμημα. |
| ΠΕΑ | Energy Performance Certificate | Απαιτείται για πώληση, ισχύει έως 10 χρόνια. |
| ΕΝΦΙΑ | Annual property tax | Το πιστοποιητικό του καλύπτει τα προηγούμενα πέντε χρόνια, ή έξι με το έτος μεταβίβασης. |
| Συμβόλαιο | Notarial deed | Η σύμβαση πώλησης ενώπιον συμβολαιογράφου. |
Πηγές
- Απόφαση ΑΑΔΕ Α.1069/2024 για τον φορολογικό εκπρόσωπο (Taxheaven)
- Ν. 4495/2017, άρθρο 83: βεβαίωση μηχανικού (Lawspot)
- Εγκύκλιος ΥΠΕΝ ΔΕΣΕΔΠ/7577/105/2021 για το Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου (Taxheaven)
- Ν. 1078/1980, άρθρο 1: απαλλαγή πρώτης κατοικίας (Taxheaven)
- Διαδικασία πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ (mitos.gov.gr)
- Τα νέα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ (Taxheaven)
- Κατάργηση του πιστοποιητικού ΤΑΠ στις μεταβιβάσεις (e-nomothesia)
- Κλίμακα αμοιβών συμβολαιογράφων, ΚΥΑ 111376/2011 όπως ισχύει (Taxheaven)
- Απόφαση για τα τέλη του Κτηματολογίου, Ιανουάριος 2026 (Lawspot)
- Φόρος μεταβίβασης 15% για αγοραστές τρίτων χωρών, όπως ανακοινώθηκε (TaxRevenue, Σεπτέμβριος 2026)